Kushungurudzika kweSvelling (Dysosmia) uye Chii Chinopesana nazvo
Ndezvipi zvinetso zvisiri izvo? Ndezvipi zvinokonzera dysosmia (kusvibisa mupfungwa yemunhu) uye nei zvichiitika? Sei izvi zvichikosha zvakadaro?
Chii Chinonzi Olfaction? - Kukosha Kwatinoziva Nekunhuhwidza
Zvingava zvakaoma kufungidzira hupenyu huri kunze kwekunzwa kunhuhwira kwemasikati, kana kunakirwa kwekhofi yamangwanani. Kunyangadza, manzwiro edu ekunhuhwira, kunotora basa rinokosha munenge hupenyu hwomunhu wose.
Hakusi kungoita chete kunotibatsira kutora zvinonhuwira mumhepo inotitenderedza, asi zvinokosha zvakare pakubatsira kuti tinakidzwe nekunakidzwa kwezvokudya. Iwe unogona kunge wakanzwa kuti "kuravira" kunonyanya kunhuwa, uye izvi ndezvokwadi kusvika pamwero mukuru. Mhedziso yakakanganiswa yokudengenyeka inonyangadza zvikuru: mufaro wekudya nekumwa unogona kurasikirwa, uye kuora mwoyo kunogona kuitika. Uyezve, pane njodzi dzinobatanidzwa nokurasikirwa kwekunhuhwirira, kusanganisira kusakwanisa kuona gomba rinoputika kana zvokudya zvakashata.
Vanhu vanopfuura mamiriyoni 2,7 muUnited States vane chirwere chisina kunaka, uye izvi zvingangodaro zvisingaiti. Vamwe vanhu vakataura kuti vanenge hafu yevanhu vanopfuura makore makumi matanhatu vane pfungwa shoma yokunhuwa.
The Anatomy and Physiology of Olfaction (Izwi Rokunhuhwa)
Muchikamu chepamusoro nechepakati chemhino, kune nzvimbo duku yekamuri inonzi "olfactory mucosa". Iyi nzvimbo inodzivirira zvinhu zvidziviriro zvinodzivirirwa, zvakadai semamunoglobulins (maitiro anosunga nedzimwe nyika dzakaita semakiromita), kuitira kuti kudzivirira zvirwere zvisapinde mumusoro.
Kunewo nhamba yakawanda yeprotini, inonzi receptors, iyo inotora makemikari mumamiriro ezvinhu, kana zvinonhuwira . Mutezo wega wega unofungidzirwa kuva nechimiro chakanaka chinokodzera izvi zvinonhuwira sekiyi inoenderana nekivha.
Zvinyorwa zvinogadziriswa zvinorarama kune mamiriyoni matanhatu kusvika gumi emakiromiti emakemikorokisi masero mumagetsi ega ega.
Zvitsva zvinogamuchirwa zvinoumbwa kuburikidza nekukura-imwe yemitemo mishomanana yekuti uropi hunogona sei kugadzira masero matsva emweya muupenyu hwose. Kana pane zvakakosha pakati pemakemikari ezvakatipoteredza uye newaini pane imwe sero inogadzirisa, sero yeropa inopisa chiratidzo kuhupi hwehuropi pabhodhi yakagadzirwa .
Nepo bhuru rinoshandiswa rinowanzotaridzirwa se " mutsara wokutanga," haisi iyo mitsipa, asi chikamu cheropi pachako. Zviratidzo zvinoparadzirwa kubva kubhuruu inofamba kuenda kune zvikamu zvakakosha zvecerebral cortex uye kunyange amygdala, icho chikamu cheuropi chinosangana nemanzwiro. Kubva pamakona ekutanga akanyorwa, zviratidzo zvinotumirwa kune dzimwe nzvimbo dzeuropi, kusanganisira thalamus uye hypothalamus.
Kunhuwa Kunetseka
Pane mitauro yakawanda inoshandiswa kurondedzera zvakasiyana-siyana zvekunhuhwirira kunhu. Izvi zvinosanganisira:
- Dysomia - Kusvibiswa mupfungwa yemunhu. Dysosmia iri parizvino yakaputsika kusvika mumhando mbiri dzakasiyana dzekunhuwa kunhu. Parosmia inoreva kuchinja mukufunga kwekunhuhwirira. Phantosmia, zvakasiyana, inoreva kunzwisisika kwekunhuwa kunenge kusipo. Neparosmia, uye kunhuhwira kunogona kunhuhwirira zvakasiyana nezvakakuitira iwe munguva yakapfuura, kana iwe unogona kuwana iko kunhuwirira kunhuyisa kwawaimbofarira. Ne phantosmia, unogona, somuenzaniso, kunhuhwira moto wemoto kana pasina moto uripo.
- Hyposmia - Yakaderedza simba rekunzwa kunhuwa
- Anosmia - Kukwana kusvuta kunhuhwirira
Zvinokonzera Dysomia (Kuparara Mukufunga Kwekunhuwa)
Pane zvinhu zvakasiyana-siyana uye mamiriro ezvinhu anogona kukonzera dysosmia.
Zvinonyanya kukonzera ndezvirwere zvepasal uye sinus : kuburikidza nekuvhara mapapiro emvura uye kupisa mavara anogadziriswa nemakemikoro, zvirwere zvehutachiona uye hutachiona zvine simba pamanzwiro edu ekunhuhwira anenge anenge munhu wose akawana pane imwe nguva kana imwe. Mamiriro ezvinhu ane chokuita nemhuno, zvakadai semaspine , mapapiro manomwe , pamwe nekuvhiyiwa nekukuvadza kumhino (zvakadai se rhinoplasty) kunogona kuvhiringidza pfungwa yekunhuwa.
Zvimwe zvinokonzera zvinosanganisira:
- Head Trauma - Kukuvara kwehupfungwa kunorwadza kunogona kukonzera kushungurudzwa nenzira dzakasiyana-siyana: mhuno inogona kuparadzwa, kana mutsara inotumira mashoko kubva mumhino kusvika kune uropi inogona kudurwa kana kuputswa panguva yekukuvara kwemukoko. Dambudziko racho rinogonawo kukanganisa zvakananga bhuruu inogadzirisa inoona mafungumire atinhuwa.
- Utunha hwehupombwe - Izvo zvose zvinosuruvarisa uye zvinokonzera uropi hwemakumbo , kunyanya izvo zvinosanganisira bhuru rinoshandiswa kana kuti temporal lobes, inogona kusanganiswa nekuchinja mupfungwa yemunhu. Mune zvimwe zviitiko, kurasikirwa kwekunzwa kunhuwa kunogona kuva chiratidzo chekutanga chechirwere chinotyisa kana chepfungwa.
- Inotyisa mumamiriro ezvinhu - Utsi hwezvinhu uye utsi zvinoderedza pfungwa yekunhuwa. Utachiona hwakafanana neammonia, sulfuric acid, uye formaldehyde inogona kuderedza kukora zvakare.
- Mishonga - Mimwe mishonga, zvikurukuru makirasi mashomanana emishonga inoshandiswa kudzora kuwedzerwa kweropa kunogona kupindira nekunzwa kunhuwa. Mienzaniso inosanganisira Procardia (nifedipine), Vasotec (enalapril), uye Norvasc (amlodipine).
- Musoro nemitsipa miviri yekenza
Neurological disorders - Vanopfuura 90 muzana yevanhu vane chirwere cheAlzheimer vane dambudziko rekunhuwa, uye dysosmia inowanzonziwo muPalinson's disease .
Chirwere cheshuga - Sezvakaita mhirizhonga inokonzera kukanganisa kweuropathy uye retinopathy mune chirwere cheshuga, kukanganisa kwemitsipa inobatanidzwa mukugumburwa kunogonawo kuitika.
Vitamini kukanganisa - Kushaya zinc kana kusava nehuamine kunotungamirira kuWernicke-Korsakoff syndrome kunosanganiswa nekurasikirwa kwekunzwa kunhuwa.
Mhedziso yekunhuhwira inowanzopera kuburikidza kuburikidza nekukwegura kwechisikigo , uye mune zvirwere zvinowedzera kufanana nekuora mwoyo . Kunyange zvazvo bhuru refu yakawanda yevaduku vakura inenge 60 000 mitral neurons, mbiri ye mitral neurons uye kubwinya kwehana yavo inoderera zvikuru nezera.
Munenge ari mumwe chete pavanhu vashanu vane zvinetso zvisiri izvo, chikonzero chacho "idiopathic," zvinoreva kuti hapana chikonzero chaicho chinowanikwa.
Kuongororwa kweZvimbiso Dzakashata
Kuongororwa kwevhiringidzi vekunyadzisa kunowanzotanga nekunyatsocherechedza uye kuongorora mumuviri. Chirwere chemuviri chinogona kutsvaga uchapupu hwehutachiona hwehutachiwana kana hupfumi hwemaputi. Nhoroondo yakajeka inogona kubudisa pachena zvinogona kuitika.
Muedzo unozivikanwa seYunivhesiti yePennsylvania Smell Identification Test inogona kuitwa kuti uone kana hyperosmia kana anormia iripo zvechokwadi. Sezvo pane zvakawanda zvinokonzera zvinokonzera matambudziko europi kusvika kune zvinokonzera kudya, nekuwedzera, kuongororwa kwakawedzerwa kunobva pane zvinhu zvakawanda.
Kurapa uye Kurwisana neKurasikirwa Kwekufunga Kwekunhuwa
Iko hakuna marapirwo akanangana anokwanisa kuchinja kuchinja mupfungwa yekunhuwa. Dzimwe nguva, dysomia inogadzirisa pachayo pachayo. Vatsvakurudzi vakaongorora kushandiswa kwepamusoro ye vitamin A uye zinc supplementation, asi sezviriko, izvi hazviiti sezviri kubudirira. Kudzidzisa kwemazuva ano kuri kuongororwa uye kunoratidzika kuva kuvimbiswa mune zvidzidzo zvekutanga.
Kutsungirira ndiko ndiko chinangwa chekurapa. Kune avo vasinganzwisisi kunhuwa, kuchengetedzwa kwekuita sekuita kuti uve nechokwadi chokuti une alarm inopisa moto inokosha. Kupa mazano kwezvokudya kunogona kubatsira sezvo zvimwe zvekudya nezvinonhuwira izvo zvinowanzoita kuti vanhu vagamuchire (trigeminal and alfactory chemoreceptors.)
Pasi Payo Pamusoro Pokunyunyisa uye Kushungurudzika Kunoita Kuti Tive Neshoko Rekunhuwa
Kukosha kwemanzwiro ekunhuhwira uye kuravira kunowanzosanzwisiswa munharaunda yezuva nezuva. Kunyange zvazvo mutsara unonyanya kushandiswa unyoreswa mutsara unomirira nhamba imwe, uchiratidza kukosha kwekuvhiringidza, mukuita manzwiro ekunhuwa kunowanzoongororwa (kunyange neurologist.) Kunyange zvazvo ichokwadi kuti nzira yakagadzirwa nevanhu iri shoma kana ichienzaniswa nedzimwe mhuka dzakakora, kunhuhwirira zvose zvinotibatsira kuti tinakidzwe nehupenyu, uye zvinotidzivirira kubva kune zvinodhaka mumamiriro ezvinhu.
Sources
- Kasper, Dennis L .., Anthony S. Fauci, naStephen L. Hauser. Harrison's Principles of Internal Medicine. New York: Mc Graw-Hill Dzidzo, 2015. Print.
- Pekala, K., Chandra, R., uye J. Turner. Kubudirira kweKubatsira Kwavakaita muVarwere Nekurasikirwa Kwakanyanya: Ongororo Yakarongeka uye Meta-Kuongorora. International Forum of Allergy uye Rhinology . 2016. 6 (3): 299-307.
- Wongrakpanich, S., Petchlorlian, A., uye A. Rosenzweig. Sensorineural Organs Kusagadzikana uye Kuchenjerera Kunopera: A Review Review. Kukwegura uye Kurwara . 2016. 7 (6): 763-769.